W trakcie wysiłku, wraz z potem koń traci nie tylko duże ilości wody, ale także sól, a tym samym cenny elektrolity. Dowiedz się kiedy i w jaki sposób należy je uzupełniać!
Pocenie się jest naturalnym procesem zapobiegającym przegrzaniu się organizmu w czasie wysiłku fizycznego lub wysokich temperatur - poprzez oddanie wody na zewnątrz przez końską skórę i jej odparowanie, dochodzi do ochłodzenia i uregulowania temperatury ciała. Jeżeli koń nie jest w stanie się pocić (bo jest na przykład odwodniony i nie „dysponuje” rezerwą wody, którą mógłby odparować) może dojść do groźnego w skutkach przegrzania.
Pamiętajmy jednak, że koński pot to nie tylko sama woda, ale także białko (które nadaje mu charakterystyczny biały kolor) oraz sód, potas, chlor, wapń i magnez, czyli innymi słowy elektrolity, które biorą udział w licznych procesach organizmu i regulują całą gospodarkę wodną. Elektrolity pełnią niezwykle istotną funkcję i należy dbać o ich prawidłowy poziom w końskim organizmie - tym bardziej, że same płyny koń jest w stanie bez problemu uzupełnić poprzez picie wody, ale utracone sole już niekoniecznie. A jak wiele jest w stanie ich utracić przedstawia tabela poniżej:
Stopień spocenia

Źródło: Zeyner et al 2013; Weight losses in exercised horses, a pilot study
| Stopień spocenia | Zewnętrzne objawy | Ilość wydalanego potu | Ilość utraconej soli |
|---|---|---|---|
| 1 | Ciało konia w dużej mierze pozostało suche, ale jest wilgotny pod siodłem i na szyi, a boki ma ciemniejsze niż zwykle | 1-4 litry | 2-7 łyżeczek |
| 2 | Koń jest mokry pod siodłem i na szyi, a biała piana jest zauważalna między zadnimi nogami oraz na szyi, w miejscu gdzie wodze dotykały jego ciała | 4-7 litrów | 7-12 łyżeczek |
| 3 | Koń jest wyraźnie mokry, nie tylko na szyi, bokach i pod siodłem, ale także pod ogłowiem, a na jego ciele widoczna jest piana | 7-9 litrów | 12-16 łyżeczek |
| 4 | Szyja, plecy i boki konia są całkowicie mokre, pomiędzy tylnymi nogami i na szyi widoczna jest piana, spocona jest także głowa - zwłaszcza nad oczami | 9-12 litrów | 16-21 łyżeczek |
| 5 | Wszystkie symptomy z punktu 4 dodatkowo z potem spływającym z okolic oczu i brzucha | 12-18 litrów | 21-32 łyżeczki |
Wskutek niedoboru elektrolitów w organizmie konia mogą wystąpić problemy z wchłanianiem wody, co może doprowadzić do odwodnienia oraz może wystąpić spadek elastyczności skóry i spadek wydolności. Przy skrajniejszych niedoborach może dojść do zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego, a prawidłowy przebieg licznych procesów w organizmie może zostać upośledzony. Dlatego właśnie dodatkowe uzupełnianie elektrolitów jest tak istotne - tym bardziej, że konie są w stanie utracić ich naprawdę wiele, a pasze (zwłaszcza objętościowe) są w nie wyjątkowo ubogie.
Wielu ludzi podaje w ramach uzupełnienia elektrolitów sól kuchenną lub zawiesza w boksie lizawkę solną. Jest to dobre rozwiązanie, ale nie do końca efektywne, ponieważ po pierwsze - z uwagi słony smak niektóre konie mogą pobierać elektrolity w takiej formie niechętnie lub nie pobierać ich w dostatecznych ilościach, a po drugie - sól kuchenna to tylko chlorek sodu, a wraz z potem konie tracą także inne elementy. Dlatego właśnie warto podawać im specjalnie dedykowane i odpowiednio bilansowane mieszanki, które uzupełnią wszystkie istotne składniki - np. Pavo E’lyte.
Wbrew pozorom, bardzo wiele wątpliwości budzi też to kiedy należy podawać elektrolity. Wiele osób podaje je tylko w sezonie letnim, co jest dużym błędem, ponieważ koń w treningu poci się przez cały rok i nawet jeżeli zimą na jego ogolonym ciele nie widać mokrych plam - nie oznacza to, że nie odparował on dużej ilości wody z elektrolitami. Należy je zatem uzupełniać przez cały rok, zależnie od intensywności pracy i temperatur. Jednocześnie nie należy ich traktować jako codzienny suplement, pomimo, że ich przedawkowanie nie jest możliwe i koń z łatwością wydali nadmiar - niemniej jednak starajmy się podawać je wtedy, kiedy jest faktycznie potrzeba, czyli kiedy koń pracuje lub/i temperatura otoczenia jest wysoka. Ponadto warto podawać je nie tylko powysiłkowo, ale również przed treningiem czy konkursem - dzięki temu utworzymy w organizmie konia ich rezerwę, która będzie do wykorzystania w trakcie wysiłku i zapobiegnie ewentualnym niedoborom. Przy tym wszystkim oczywiście nie zapominajmy o stałym dostępie do świeżej, czystej wody - jest to podstawą dla każdego żywego organizmu.

Tekst: Aleksandra Zachara